● Als we het hebben over “thuiszitters”, over welke groep leerlingen hebben we het dan? Is dat een homogene groep? Zijn er verschillende typen thuiszitters te onderscheiden?

Thuiszitters betreffen in de eerste plaats de groep jongeren in de leerplichtige leeftijd. Daarnaast bemoeien we ons in mindere mate met de VSV-problematiek (vroegtijdig schoolverlaters). De ‘thuiszittersgroep’ is ver van homogeen, hoewel er wel twee grote lijnen herkent kunnen worden: een grote groep heeft een andere leerontwikkelingsweg en daarmee een andere ondersteuningsvraag dan het reguliere onderwijs, ook binnen de flexibele lijnen, weet te bieden (het kind past dan niet). Een andere grote groep zit thuis door complex geworden handelingsverlegenheid van scholen en/of mismatch met hulpverlening en, ouders, vaak vanuit gebrek aan diepere kennis en vooral REGIE over de casus (het systeem past niet). Tenslotte zijn er meer plausibele thuiszitterscasussen te identificeren.

● Wat maakt dat leerlingen thuiszitters worden? En wat maakt dat ze het blijven? Hoe verhoudt zich dit tot de leerplicht en het recht op onderwijs?

De hierboven genoemde situaties veroorzaken thuiszitten. Wanneer een kind thuis komt te zitten is voorstelbaar dat er al zeer lange tijd van onrust aan vooraf is gegaan: zoeken naar een passende scholen, onderzoeken, gesprekken die vaak door de hoeveelheid betrokkenen lang op zich laten wachten etc. De casus is dan buitengewoon complex geworden. Voor er weer (passend maar vaker niet passende) beweging ontstaat zijn er vaak maanden voorbijgegaan. Door gebrek aan overstijgende, onafhankelijke regie en onduidelijkheid over verantwoordelijkheden raakt het kind steeds verder uit beeld. De vele betrokkenen (leerplicht, school, ouders, hulpverlening, gemeente etc) handelen te vaak vanuit eigen opdracht/belang en zijn zo belemmert in het individueel, op maat en soms out-of-the-box aangaan van het doorgronden van de casussen. Ieder kind heeft recht op Passend Onderwijs, maar wat is dat eigenlijk? Durven we met zijn allen te zien welke tekortkomingen onze overtuigingen kunnen kennen? Dit is wat ACT! (Advies Centrum Thuiszitters) doet: de casus overstijgen en doorgronden.

● Wat is het aandeel van ouders en gezinnen in de thuiszittersproblematiek? Welke rol spelen zij in het terugkeren naar zinvolle onderwijsactiviteiten voor deze kinderen? En is het perspectief altijd: terugkeer naar school?

Ook ouders kunnen vaak maar moeilijk meebewegen in het overstijgen van de eigen casus, Begrijpelijk, want er zit al een lange, zware, emotionele tijd op voordat het kind thuis komt te zitten. Vervolgens is het voor ouders een bijna onmogelijke weg om het onderwijsveld, de wetten en regels en de passendheid van scholen in de omgeving voldoende te kennen om gelijkwaardig gesprekspartner te zijn. De meeste ouders proberen van alles, maar schieten vaak tekort tegenover de betrokken instanties die ook gezag kunnen uitvoeren waar de ouder dat andersom niet kan. We zien ouders met hun kind(eren) naar het buitenland vertrekken, eigen schooltjes proberen op te richten, thuisonderwijs te geven en soms ook uitgeput van de stress niet meer in beweging kunnen komen. Ook hierin helpen wij.

● Hoe draagt de wet Passend Onderwijs bij aan het oplossen van thuiszittersproblematiek?

Dit is een moeilijk te beantwoorden vraag, wetende dat maar 3% van de professionals in het veld vertrouwen hebben in deze wet en het aantal thuiszitters opnieuw blijft groeien! Alleen al in onze FB-groep hebben we 450 casussen! Wij vinden de wet, maar ook de inhoud van het Thuiszitterspact bijvoorbeeld te weinig doordacht om de werkelijke angels uit dit grote maatschappelijke probleem te kunnen halen. Het is volgens ons bijzonder nodig om een dieper begrip te ontwikkelen (politiek en onderwijsveld) over essenties van leren, ook in deze tijd. Wat is er werkelijk nodig?

● Wat moet iedere hulpverlener, begeleider en docent weten over thuiszitters?

Wanneer een kind thuis is komen zitten is de situatie per definitie complex geworden. Dit is niet op te lossen door maar wat te proberen zodat het op papier lijkt dat een casus is opgelost. We moeten diepgaand doorgronden wat er werkelijk nodig is in deze casussen. Dat vergt een aparte expertise, welke in Nederland onvoldoende wordt erkend. Thuiszitters zijn niet zelden ook zeer getraumatiseerde kinderen die niet zomaar weer ergens kunnen worden geplaatst. Ook dat vergt diep doorgronden en voorzichtigheid: het mag niet weer misgaan! Daarom hebben wij een reeks van trainingen over dit onderwerp ontwikkeld, die er voor zorgen dat de betrokken professionals een hoger bewustzijn hebben van de complexiteit waar zij mee te maken hebben.

● Zijn er dingen die we nog niet gevraagd hebben, maar je wel gezegd wil hebben?

Wat zijn nou interventies die gelet op bovenstaande complexiteit noodzakelijk zijn?

  • Interdepartementaal (ministerie OCW en VWS), inter-organisatorisch (school en zorgorganisaties) en professionals onderling gaan coherent en duurzaam samenwerken inhet veld tussen onderwijs en zorg t.b.v. individuele casuïstiek
  • Interactieve dienstverleningsconcepten, waarbij ouders van leerlingen mede-eigenaarschap hebben; top-down aanvullen met down-top levert op: wederkerigheid in dienstverlenen
  • Leerplicht uit het strafrecht; grotere (secuurdere) drempels inzake kinderbescherming (VT-meldingen, OTS en UHP in het kader van thuiszittersproblematiek)
  • In bewustzijn brengen: leerrecht dient geborgd te worden door veel betere kwalitatieve uitvoeringsverantwoordelijkheid van de staat voor alle kinderen: inclusief onderwijs
  • Empowerment van ouders
  • Professionalisering​ van professionals (landelijk, regionaal, casusgerelateerd)
  • Samenwerk- en leercontexten organiseren (​CoIP​) en ​PLG’s​ inrichten (Professionele Leer Gemeenschappen speciaal voor preventie- en curatie bij uitval)
  • Dieptestudies over ‘wat passend is?’
  • Maatwerktrajecten die tijdelijk (met perspectief op terugkomst) of structureel parallel aanregulier aanbod worden uitgevoerd en waar overheidsondersteuning voor verwacht magworden
  • Beleid van Passend Onderwijs relateren aan kansen(on)gelijksheidsstudies
  • Flexibiliseringsmogelijkheden in onderwijsontwerp t.b.v thuiszitterscasuïstiek (​PassendOnderwijs Constructie-model​)
  • Doorzettingsmacht staat duurzame casusregie in de weg! Doorzettingsmacht (van buiten af opgelegd) is niet hetzelfde als doorzettingskracht (van binnen uit krachten organiseren)

Vraag en Antwoord Euroregio Congres
Getagd op:    

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.