WAT KINDEREN ONS VERTELLEN


Ieder kind in onbalans is een kind met een boodschap aan ons!

Het was 2004 toen ik me inschreef voor de opleiding PresentChild®. Het was op hetzelfde moment dat ik het onderwijs (VO) in ging. Tijdens de opleiding leerde ik de wederkerigheid in de relatie met onze kinderen kennen, zowel in het onderwijs als thuis met mijn eigen zoon.

Onze kinderen hebben dezelfde verlangens, dromen en wensen voor ons als volwassenen als wij voor hen hebben. Daar doen en laten ze onbewust praktisch alles voor! Het is volkomen logisch; willen wij veiligheid, gezondheid, vrijheid etc. voor onze kinderen? Zij willen het ook voor ons! Als wij dat niet kunnen ervaren, kunnen zij dat ook niet. Merken we het, als het op een van die vlakken voor onze kinderen niet goed gaat? JA! Ze gaan zich anders gedragen, krijgen fysieke klachten, krijgen moeite met leren etc. Maar andersom geldt dit ook! Onze kinderen merken het aan ons ook wanneer het op een van die vlakken met ons niet goed gaat. En we reageren met dezelfde symptomen: ander gedrag, fysieke klachten, moeite om te leren van de situatie etc.!

In deze wederkerigheid maken kindertolken (zo worden we genoemd) de vertaalslag van dat wat een volwassene vanuit zijn/haar geraaktheid zegt over de situatie met een kind. Het verhaal wordt als het ware metaforisch terug gegeven en naar binnen gebracht. De volwassene (ouder, opvoeder, leerkracht, anders betrokkene) leert zo zien wat het kind haar/hem spiegelt en wat het te betekenen heeft. Kan deze persoon dat stuk in zichzelf helen, dan lost het ‘probleem’ bij het kind op! Dit gebeurt zo nauwkeurig dat je meteen kan zien of het goed gaat; dat spiegelt het kind dan nl. ook direct!

Spiegelen gebeurt op micro- en ook op macro niveau. Zo laat het onderwijssysteem als geheel zich ook goed spiegelen, maar ook de leer- en gedragsstoornissen laten zich op verbluffende wijze van een hele andere kant zien! Ook onze thuiszitters hebben een duidelijke boodschap aan ons! Kan je het al voelen?

Al mijn werk vanaf toen, wat leidde tot nu het Advies Centrum Thuiszitters, had dit spiegelwerk als onststaansbasis. Ieder kind in onbalans was en is voor mij een kind dat ons iets probeert te laten zien! Zij hebben alleen geen taal/overleg tot hun beschikking maar wel hun spel, leerinteresses, gedrag, fysieke klachten etc. Wanneer wij hun ‘taal’ leren verstaan, lossen we veel problemen op zonder dat het kind zelfs maar hoeft te worden gezien!

Van mijn collega kindertolk Marguérite van der Linden voeg ik graag haar blog over onderwijs toe, gevolgd door 2 voorbeelden van echte casuïstiek. Afsluitend vind je informatie over eigen mogelijkheden over en met deze methode te leren.

Marguérite:

Alle leerkrachten die ik tegenkom zijn verschillend. Ze hebben allemaal hun eigen stijl van werken, eigen idee over goed onderwijs, en hun eigen-aardigheden als het gaat om leerlingen. De één vindt een kind met een stempel PDD-nos een uitdaging terwijl de ander denkt: “Pfff, alwéér één…”. De één ziet een bezoek van de inspectie verfrissend (‘Wat kunnen we beter doen?‘), terwijl de ander er slapeloze nachten van heeft (‘Wie zijn kop gaat rollen?”). 

Eén ding hebben al die leerkrachten gemeen; ze hebben allemaal voor dit vak gekozen met hun hart. Een hart dat sneller gaat kloppen van vragende kindergezichtjes en dat tevreden is als de leerhonger gestild is.

En in de praktijk gebeurt er dan dit…

  • Je gevoel zegt dat je extra tijd wilt geven aan zorgleerlingen en je hoofd zegt dat je daar geen tijd voor hebt
  • Je staat met je hart (en ziel) voor de klas maar met je hoofd moet je doelen halen. Cito-toetsen en inspectie zijn leidend, niet
    jouw grote hart voor kinderen
  • Je gevoel zegt dat een leerling het wel kan, terwijl de uitslag van CITO vertelt dat ie het niet kan·  
  • Je gevoel zegt dat een leerling in een ander onderwijssysteem wel met plezier zou leren en de praktijk zegt dat daar geen ruimte voor is
  • Je gevoel zegt dat het probleem niet in de leerling maar in de thuissituatie zit, maar het systeem geeft jou niet de mogelijkheid om daar iets in te veranderen.
  • Je gevoel zegt dat een leerling later zal vastlopen, maar het systeem zegt dat jij daar niet verantwoordelijk voor bent.

En die spagaat die zie ik. Bij álle leerkrachten. 

Ik benijd jullie niet. Ik heb er 4 jaar geleden voor gekozen om alleen nog maar met mijn hart te werken. Dat is niet altijd makkelijk, dat is hart werken. Maar het geeft zoveel meer voldoening. PresentChild heeft mij hierbij vaak geholpen. Dat gun ik alle leerkrachten.

Volg je hart want het klopt altijd.

Anders kijken naar die leerlingen die het hart nodig hebben en anders kijken naar jezelf in de rol van leerkracht, het kan zoveel verlichting brengen. 

Leerlingen zijn nieuwsgierig en dus leergierig; dat spiegelen ze aan jou. Jij bent nooit uitgeleerd en nieuwsgierig naar nieuwe inzichten. Ik zie leerkrachten, als ik vertel over Presentchild®, het echt opslurpen, een nieuw perspectief, wat kun je daar van geniet! Wees nieuwsgierig zoals je leerlingen dat zijn!

Leerlingen die niet passen in het systeem; zij laten zien dat het systeem ook niet meer bij onze maatschappij past. Tijden veranderen, mensen veranderen, inzichten veranderen; het onderwijssysteem mag ook echt meer in beweging komen…

Voorbeeld 1.

Ik ben een strenge juf…

Juf Saskia vertelt me dat ze moeite
heeft met orde houden, ze nemen een loopje met haar, er vliegt van alles door
de klas en ze hoort zichzelf te vaak schreeuwen.  Met betraande ogen kijkt
ze me aan. ‘Ze vinden me een strenge juf…

’‘O’, zeg ik, ‘Is dat erg?’

‘JA!! Ik vind dat niet leuk, alle kinderen vinden mijn collega veel
leuker. Ze vragen elke dag ‘wanneer is juf Marieke er weer?’.

‘Hoe gaat het dan in de klas?’

‘Ik begin ’s morgens altijd met goede moed. Ik sta bij de deur en begroet
alle kinderen persoonlijk. Maar dan is het vaak meteen mis, ze gaan niet op hun plek zitten, ze gaan in groepjes staan kletsen. Ze fluisteren en lachen en ik vermoed dat dat over mij gaat. Ik wil zo graag een leuk contact met de groep maar ik krijg de kans niet. Op vrijdag is het het ergste. Dan zijn  ze zo
druk vlak voor het weekend dan krijg ik er helemaal geen vinger achter. Ik kan niet anders dan steeds streng optreden, er moet wel gewerkt worden.’

‘Is er een bepaald kind in de groep die je het gevoel geeft dat het de aanstichter is van dit gebeuren?’

Ze is even stil. Zucht: ‘Ja….,  ik denk Mike.’

‘Wat doet Mike?’

‘Mike is een lieve hardwerkende jongen, maar er klopt iets niet. Hij was
altijd de braafste van de klas, zo braaf dat kinderen hem er wel om uitlachten. Nu loopt hij stoer te doen en geeft snel een grote mond. Zijn ouders zijn net gescheiden en het lijkt erop dat dat hem veranderd heeft en stiekem maakt. Hij kan niet zo goed opschieten met de nieuwe vriend van zijn moeder. Ik heb daar wel eens met hem over gesproken, maar toen was de rest van de klas er niet bij. Hij vind zijn stiefvader te streng.’

‘O…’ zeg ik. ‘Te streng?’

Saskia lacht door haar tranen, ze hoort het zelf ook…

We gaan op zoek naar Saskia haar blinde vlek. Ik maak voor haar een vertaling.

Saskia had zelf vroeger een meester die helemaal niet streng was.
Eigenlijk zelfs een beetje laks. Hij greep nooit in en corrigeerde ook
nauwelijks. Saskia werd gepest in die tijd. Ze had haar meester hard nodig, maar die gaf niet thuis. En nu pest haar dat nog steeds. Ze heeft het idee dat de kinderen over haar roddelen en haar uitlachen. En Mike loopt daarin voorop.  Terwijl ze zich altijd zorgen om hem maakte omdat ze bang was dat hij gepest werd.

Met de vertaling ziet Saskia ineens dat Mike haar spiegelt; hij was eerst
de brave jongen die gepest werd en nu laat hij haar zien dat ze van zich mag laten horen; dat ze ‘een grote mond’ mag geven.  Niet door streng te
worden en daarmee haar angst te verbloemen maar door te accepteren wat ze voelt , wat haar angst is. Saskia was bang om een te brave juf te zijn omdat er dan over haar heen gelopen zou kunnen worden. Maar nu ze streng doet, lopen ze evengoed over haar heen… Nu snapt ze dat ze weer mag worden wie ze is.

Saskia durft na een tijdje het aan om een kringgesprek over pesten te
houden. Ze vertelt de groep over haar eigen pestverleden. De kinderen zijn
muisstil. Na die dag is de groep een stuk makkelijker. Of is het Saskia zelf?

(de namen zijn vanwege privacy gefingeerd)

Voorbeeld 2.

Huib is een jongetje van 8 jaar. Hij is vaak heftig boos in de klas, vooral op zijn leerkracht. Pogingen om daar wat aan te veranderen zijn gestrand. Wanneer de leerkracht begrijpt hoe Huibs boosheid aan zijn eigen leven gelinkt is*, raakt hem dat enorm. Diep van binnen wordt een snaar geraakt over een ver verleden. Voor het eerst sinds zijn kindertijd voelt hij hoe boos hij was over het feit dat zijn vader hem negeerde. En nu komt dit weer in zijn werksituatie voor. Wanneer dit beeld helder wordt, gebeurt er iets totaal onverwachts. Huib springt op zijn schoot en zegt: “Je bent de fijnste meester die ik ken.” “Dat was nog nooit gebeurd”, meldt de leraar stomverbaasd. In de dagen daarna smelt de boosheid van Huib weg. “Niet te geloven”, vindt hij. Huib heeft via onzichtbare lijntjes de oude pijn van de meester meegevoeld en bleef standvastig zijn boosheid uitdrukken, gaf zich niet gewonnen. Alsof hij zegt: “Kijk meester, dit moet jij weten. Wat je ziet, ben je zelf!”

Die oude pijn van deze leerkracht heeft namelijk tot op de dag van vandaag gevolgen voor hem gehad als mens én opvoeder. Hij is onzeker geworden en Huib heeft een meester nodig die zowel kwetsbaarheid als kracht kan voorleven. Dat is voor Huib van groot belang. Tot aan het gesprek heeft deze leerkracht echter gedacht dat hij ‘dat niet in zich heeft’. Zijn krachtige kant was hem al afgeleerd, voordat hij er bewuste herinneringen aan ontwikkelde. (*voorbeeld bewerkt t.b.v. deze
onderwijstraining)

Meer weten over PresentChild®?

Neem contact op met Indi, indi@adviescentrumthuiszitters.nl en kijk ook eens op www.presentchild.com. Indi geeft kindertolklezingen, consulten en trainingen.